งานวิจัยเป็นส่วนสำคัญของความสำเร็จในการพัฒนาข้าวไทย และความสนใจในงานวิจัยและพัฒนาข้าวของประเทศได้มีมาโดยตลอด อย่างไรก็ตามงานวิจัยข้าวมีหลากหลายมิติและกระจัดกระจายอยู่ตามองค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน ปัจจุบันยังไม่มีระบบฐานข้อมูลที่ดีพอ ที่จะก่อให้เกิดการประสานงานวิจัยข้าวของประเทศให้เป็นไปตามนโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนาข้าวของชาติได้ ด้วยเหตุนี้ มูลนิธิข้าวไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ และองค์กรร่วมอีก 8 องค์กร ได้แก่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กรมการข้าว ธนาคารเพื่อนการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแหงชาติ จึงเห็นพ้องต้องกันว่าควรจัดให้มีการประชุมวิชาการข้าวแห่งชาติ ขึ้นเป็นระยะๆ เพื่อรวบรวมข้อมูลนักวิจัยและผลงานวิจัยจากองค์กรวิจัย ทั้งภาครัฐและเอกชน จากสถาบันการศึกษา และจากชุมชนท้องถิ่น ทั่วประเทศ และได้จัดการประชุมวิชาการข้าวแห่งชาติ ครั้งปฐมฤกษ์ ภายใต้หัวข้อ "ขับเคลื่อนงานวิจัยข้าวไทยสู่นวัตกรรม" ขึ้นเป็นเวลา 3 วันระหว่างวันที่ 15 -17 ธันวาคม 2553 ณ อาคารสารนิเทศ 50 ปี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน กรุงเทพฯ

     ผลงานวิจัยข้าวที่ได้รับการคัดเลือกให้เสนอในการประชุมวิชาการข้าวแห่งชาติ ครั้งปฐมฤกษ์ทั้งสิ้น 120 ผลงาน แบ่งเป็นการเสนอแบบบรรยาย 41 ผลงาน และการเสนอแบบโปสเตอร์วิชาการ 79 ผลงานงานวิจัยข้าวแบ่งตามกลุ่มวิชากร 8 กลุ่มดังนี้ ปรับปรุงพันธุ์ข้าว เทคโนโลยีการผลิตข้าว ผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่าข้าว งานวิจัยระดับท้องถิ่น เทคโนโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว งานวิจัยด้านเศรษฐกิจสังคมและวิถีชีวิตชาวนา โภชนาการข้าว และความหาลากหลายทางพันธุกรรมข้าวและการใช้ประโยชน์

     นักวิจัยจำนวนหนึ่งได้ส่งเอกสารรายงานผลงานวิจัย (Full Paper) มาให้จัดทำรายงานผลงานวิจัยที่เสนอในการประชุมฯ(Proceedings) รายงานฯ ประกอบด้วยผลงานภาคบรรยาย (เอกสารแต่ละฉบับไม่เกิน 10 หน้า ) 39 ผลงาน และ ผลงานภาคโปสเตอร์ (เอกสารแต่ละฉบับไม่เกิน 4 หน้า) 28 ผลงาน โดยแยกตามวิธีการเสอน (ภาคบรรยายหรือภาคโปสเตอร์) และกลุ่มวิชาการของแต่ละผลงาน